Uzayan insan ömrü, bazı hastalıkların eskisine oranla daha fazla görülmesine neden oluyor. 2018 yılında dünya genelinde 18,1 milyon yeni kanser vakası tespit edildi; 9,6 milyon kişi ise bu hastalık nedeniyle hayatını kaybetti. Vücudumuzdaki anormal hücrelerin kontrolsüz bölünmesi olarak tanımlanan kanserin sık rastlanan bazı türleri, ne yazık ki en çok ölüme neden olan kanser çeşitleri arasında da yer alıyor. Medikal Onkoloji Uzmanı Dr. Yusuf Karakaş, ülkemizin tarama programlarında oldukça iyi bir konumda olduğunu söylerken, sık görülen kanserlerin tarandığı başarılı bir uygulama olan Türkiye çapında yaygın KETEM (Kanser Erken Teşhis ve Tarama Merkezleri) programlarından da yararlanılabileceğini belirtiyor.

“Ülkemiz tarama programlarında oldukça iyi durumda”

Giderek artan yaygınlığı nedeniyle artık bir halk sağlığı sorunu kabul edilen kanserin sık görülen bazı türlerine karşı etkili tarama programları geliştirilmiş durumda, çünkü bu hastalıkta erken teşhis kelimenin tam anlamıyla “hayati” önem taşıyor. Medikal Onkoloji Uzmanı Dr. Yusuf Karakaş, en çok ölüme neden olan kanser türlerinden meme, rahim ağzı ve kalın bağırsak kanserlerine karşı uygulanan tarama programlarından mutlaka yararlanılması gerektiğine vurgu yapıyor.

En çok görülen kanser türü akciğer kanseri

Şu anda tüm kanser türleri için geliştirilmiş tarama programları olmasa da kanserden korunmak ve erken teşhise olanak sağlamak için ilk olarak bireylerin mümkün olduğunca doğal ve dengeli beslenmesi, sağlık şikayetleri olduğu andan itibaren ihmal etmeyip ilgili hekime başvurması gerekiyor. Yapılan çalışmalar hem erkek hem de kadınlar birlikte değerlendirildiğinde akciğer kanserinin en sık görülen ve en çok ölüme neden olan kanser türü olduğunu ortaya koyuyor. Erkeklerde akciğer kanserini prostat ve bağırsak kanserleri izlerken kadınlarda en sık görülen ve en ölümcül olan kanser türü ise meme kanseri. Yine bunu akciğer kanseri ve bağırsak kanseri takip ediyor.

Modern tıbbın silahı: Tarama programları

Kanserin bu denli artışına karşın modern tıbbın yalnızca tedavide değil tarama programları sayesinde erken teşhiste de önemli yol kat ettiğini belirten Dr. Yusuf Karakaş, tarama programı kapsamında bulunan kanserlere karşı önlemler hakkında şu bilgileri paylaşıyor.

Meme Kanseri: 20 yaşından sonra her kadının ayda bir kez kendini muayene etmesi gerekiyor. Ayrıca yine 20 yaşından itibaren 2 yılda bir, 40 yaşından sonra ise yılda bir kez doktor muayenesi yaptırılmalı. 40 yaş itibarıyla mutlaka mamografiye de başlanması şart.

Rahim Ağzı (Serviks) Kanseri: 30-65 yaş arası kadınlarda 5 yılda bir smear ve HPV testi öneriliyor. Kadınlarda rahim ağzı kanserinin en sık sebebi Human Papilloma Virusüne karşı HPV aşısının ise hem kız hem de erkeklerde, 11-12 yaşlarında 3 doz halinde yapılması dünya bilim çevrelerince öneriliyor.

Kalın Bağırsak Kanseri: Cinsiyet farkı gözetmeksizin, kadın-erkek herkese 50 yaşından sonra kolonoskopi yapılması ve şüpheli bulgu saptanmazsa 10 yılda bir tekrar edilmesi tavsiye ediliyor.